Baba Jaga #45

Babę Jagę pamiętają prawdopodobnie wszyscy z nas jako jedną z postaci jakie licznie zaludniały świat bajek i dobranocek. W słowiańskim folklorze przetrwała jako mądra, sprytna, stara i odrażająca wiedźma, najczęściej trudniąca się działalnością z pogranicza zielarstwa, czarnej magii i dręczenia małych dzieci. Tradycja chciałaby widzieć ją mieszkającą w leśnej gęstwinie w domku na kurzej stopce otoczonym płotem z ludzkich kości i leśnymi zwierzętami żyjącymi w bliskiej komitywie z bądź co bądź odpychającą staruszką. Baba Jaga jest znana na całej Słowiańszczyźnie chociaż niejednokrotnie pod innymi imionami, wykazuje także liczne podobieństwa do innych postaci z wierzeń ludów germańskich, węgierskich czy nawet mongolskich. Najczęściej spotyka się ją jednak na wschodzie Europy, gdzie w folklorze Rosji, Ukrainy i Białorusi do dzisiaj zajmuje jedno z czołowych miejsc.

Opracowanie i narracja – Michał Kuźniar.

Źródła:
“Baba Jaga – Tajemnicza postać słowiańskiego folkloru” – Andreas Johns
“Od matriarchatu do patriarchatu” – Zygmunt Krzak
“Morfologia bajki magicznej” – Władimir Propp

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony Subskrybuj i komentuj na YouTube Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert, Bartek, Dawid.

Tajemnice krakowskich kopców #44

W poprzednim odcinku poznaliśmy garść legend i podań trwale związanych z dawnym Krakowem, królewskim miastem pełnym historii, bliższej i odleglejszej. W tym epizodzie poznamy kilka kolejnych miejsc spowitych mrokami tajemnic.

Źródła:
“Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej” – Andrzej Buko
“Kurhany chwały. O kopcach krakowskich, podkrakowskich i nie tylko” – Bartłomiej G. Sala
“Mistyczny Kraków – Michał Rożek

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony Subskrybuj i komentuj na YouTube Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Remy, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert.

Legendy dawnego Krakowa #43

Kraków, dawna stolica Polski pełna jest nie tylko historii. Ulice, kamienice i parki noszą w sobie echo dawnych opowieści, legend a wiele z nich jeszcze do niedawna zamieszkiwały istoty jakich nie spotyka się podczas codziennego spaceru. W dzisiejszym odcinku udamy się na przechadzkę ulicami królewskiego miasta poznając jego najskrytsze tajemnice.

Źródła:
Mistyczny Kraków – Michał Rożek
Duchy polskich miast i zamków – Witold Vargas, Paweł Zych

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Remy, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert.

Słowiańskie maski obrzędowe (i dwa taborety) #42

Nie zwlekając wypróbuj Surfshark, bez ryzyka, z 30-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy.

Aktywuj Surfshark VPN na surfshark.deals/DEMONY
Aktywuj kod promocyjny DEMONY i uzyskaj 83% zniżki na ofertę VPN oraz 3 miesiące ZA DARMO! Tak, dobrze słyszysz – 3 miesiące za darmo!
Odwiedź surfshark.deals/DEMONY

Praktyki kultowe dawnych Słowian spowija zasłona tajemnicy gęstsza nawet od legendarnych mgieł Avalonu Marion Zimmer Bradley. Pomimo tego w tym odcinku, tak jak zresztą we wszystkich poprzednich postaramy się nieznacznie uchylić tę kurtynę i zajrzeć na zaplecze. Tematem który chciałem poruszyć od dawna a dzisiaj mam ku temu sposobność będą maski obrzędowe ze szczególnym uwzględnieniem dwóch najbardziej kontrowersyjnych, tzw. masek z Opola.

Źródła:
Maski z Opola w kontekście obrzędowości średniowiecznych Słowian – Kamil Kajkowski
Maski z Opola… zdemaskowane – Kamil Kajkowski Link
Drewniane maski z grodu-miasta na Ostrówku w Opolu – Helena Cehak-Hołubowiczowa
Metamorficzna moc masek – Paweł Szczepanik

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Remy, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert.

Jak Perun z Welesem tak Jerzy z Mikołajem #41

Nie zwlekając wypróbuj Surfshark, bez ryzyka, z 30-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy.

Aktywuj Surfshark VPN na surfshark.deals/DEMONY
Aktywuj kod promocyjny DEMONY i uzyskaj 83% zniżki na ofertę VPN oraz 3 miesiące ZA DARMO! Tak, dobrze słyszysz – 3 miesiące za darmo!
Odwiedź surfshark.deals/DEMONY

Wspominałem już niegdyś o teorii wedle której osią wierzeń dawnych Słowian, przynajmniej na Rusi miał być konflikt pomiędzy gromowładnym Perunem a chtonicznym Wężem bądź Smokiem skrywającym w sobie Welesa, boga magii, zaświatów, płodności, chaosu. Panowie mieli walczyć o to co było dla dawnych Indoeuropejczyków najcenniejsze – bydło. Co prawda Borys Rybakow sugerował, że osią ich niezgody miała być bogini Mokosz, ale jego hipoteza wydaje się nazbyt brawurowa. Pomimo tego sam konflikt nie jest niczym niespotykanym, w końcu tego typu archaiczni przeciwnicy ścierali się ze sobą w odwiecznej walce powtarzanej w wielu innych indoeuropejskich mitologiach gdzie ciskający błyskawice władcy nieba również zmagali się z prastarymi smokami. Można tutaj wymienić Thora zmagającego się z Jormungandrem, Indrę dręczącego Wrytrę czy Dzeusa mającego niemały problem z Tyfonem. Nie ma podstaw uważać, że w wierzeniach Słowian nie zachowały się te echa tych dawnych tradycji, chociaż nie musi to od razu świadczyć o dualizmie całej ich religii czy systemu wierzeń. Teorię o odwiecznej walce boga nieba i pierwotnego morza, w których widzi się Peruna i Welesa zdają się potwierdzać mit kosmogoniczne, szczególnie mit wyłowienia o którym opowiadałem w jednym z poprzednich odcinków.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Remy, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Bartłomiej, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert.