Baba Jaga #45

Babę Jagę pamiętają prawdopodobnie wszyscy z nas jako jedną z postaci jakie licznie zaludniały świat bajek i dobranocek. W słowiańskim folklorze przetrwała jako mądra, sprytna, stara i odrażająca wiedźma, najczęściej trudniąca się działalnością z pogranicza zielarstwa, czarnej magii i dręczenia małych dzieci. Tradycja chciałaby widzieć ją mieszkającą w leśnej gęstwinie w domku na kurzej stopce otoczonym płotem z ludzkich kości i leśnymi zwierzętami żyjącymi w bliskiej komitywie z bądź co bądź odpychającą staruszką. Baba Jaga jest znana na całej Słowiańszczyźnie chociaż niejednokrotnie pod innymi imionami, wykazuje także liczne podobieństwa do innych postaci z wierzeń ludów germańskich, węgierskich czy nawet mongolskich. Najczęściej spotyka się ją jednak na wschodzie Europy, gdzie w folklorze Rosji, Ukrainy i Białorusi do dzisiaj zajmuje jedno z czołowych miejsc.

Opracowanie i narracja – Michał Kuźniar.

Źródła:
“Baba Jaga – Tajemnicza postać słowiańskiego folkloru” – Andreas Johns
“Od matriarchatu do patriarchatu” – Zygmunt Krzak
“Morfologia bajki magicznej” – Władimir Propp

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony Subskrybuj i komentuj na YouTube Patroni: Mateusz, Jagoda, Piotr B., Piotr A., Damian, Bartosz, Aleksandra, Krzysztof, Sebastian, Kasia, Paweł, Apolonia, Róża, Maciej, Przemek, Rafał, Michał, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Arkadiusz, Filip, Piotr W., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Krzysztof, Barbara, Miłosz, Jakub, Maciej, Patrycja, Konrad, Ola, Norbert, Bartek, Dawid.

Upadek Arkony i Świętowita #29

W poprzednim odcinku opowiadałem wam o Rugii, Ranach oraz kulcie Świętowita w kącinie arkońskiej. Dzisiaj skupię się na historii wydarzeń, które doprowadziły do upadku Arkony oraz ostatecznej utraty niezależności przez Ranów. Spirala nieustających wojen i najazdów odwetowych w jakie wciągnięci zostali w XII wieku, w znacznej mierze na własne życzenie mieszkańcy Rugii stała się gwoździem do trumny ich małego państwa.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Przemek, Rafał, Pukka, Michał, Jakub, Iga, Maczka, Łukasz, Marcin, Agnieszka, Ada, Filip, Karolina, Piotr, Michał M., Andrzej, Agata, Anna, Mateusz, Maciej

Źródła pisane. Teksty greckie, islandzkie, czeskie i arabskie #25

W niemal wszystkich odcinkach powoływałem się na jakieś źródła pisane pochodzące z interesującej nas epoki, w przypadku odtwarzania wierzeń przedchrześcijańskich najwartościowsze materiały pochodzić będą z wczesnego średniowiecza. Przez wczesne średniowiecze rozumiemy okres od V do XI wieku, czyli czas gdy wiele ludów zamieszkujących kontynent europejski ciągle praktykowało tradycyjne wierzenia, często niezmącone w istotnym stopniu późniejszymi monoteistycznymi naleciałościami. W XI wieku mapa Europy nabiera kształtów a na jej powierzchni pojawiły się państwa, które przetrwają kolejne setki lat. Wprawdzie granice ciągle będą ulegać istotnym zmianom, nie będą one już jednak tak gwałtowne jak w tym okresie, który ciągle i często na wyrost zwie się Wiekami Ciemnymi.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Patroni: Piotr, Ada, Agnieszka, Anna, Agata, Mateusz, Andrzej, Igor, Iza, Filip

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Chciałbym was zaprosić do odsłuchania czegoś specjalnego. W ostatnich tygodniach przygotowałem dla EmpikGo specjalną serię składającą się z ośmiu odcinków skupiających się na wierzeniach naszych przodków. Będę w nich opowiadał głównie o polskich diabłach, smokach i czarownicach, ale znajdzie się tam też trochę miejsca dla innych postaci tak popularnych w słowiańskim folklorze, o których nie mówiłem jeszcze w moim podcaście. Wszystkie materiały jakie znajdziecie w Słowiańskich Demonach na EmpikGo są więc nowe bądź stanowią bardzo obszerne rozwinięcie treści podejmowanych przeze mnie w podcaście.

Z okazji premiery podcastu mam dla Was specjalny kod, który daje Wam 30 dni darmowego słuchania i czytania w aplikacji Empik Go. Z kodem demony30 posłuchacie dedykowanej serii „Słowiańskich Demonów” bezpłatnie (i nie tylko). Wszystkie osiem odcinków można odsłuchać już teraz w aplikacji.

Kod możecie aktywować do 15.06. na stronie empik.com/gofree. Kod wyłącznie dla nowych użytkowników. Nie wymaga podpięcia karty, więc po okresie próbnym można zrezygnować bez ponoszenia żadnych kosztów.

Zapraszam!

Słońce i Ogień. Swaróg, Swarożyc, Dadźbóg, Radogost #24

Słońce towarzyszyło ludziom od zawsze pod postacią życiodajnej, ognistej tarczy wiszącej na nieboskłonie. Było niezbędne do życia, a jego znaczenie jeszcze wzrosło wraz z pojawieniem się kultur opartych na rolnictwie i uprawie ziemi. Nic więc dziwnego, że to majestatyczne ciało niebieskie prędko stało się bohaterem niezliczonych mitów oraz wierzeń wszystkich ludów grzejących się w jego promieniach.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Piotr, Ada, Anna, Maczka, Agata, Mateusz, Andrzej, Igor, Iza, Filip

Chciałbym was zaprosić do odsłuchania czegoś specjalnego. W ostatnich tygodniach przygotowałem dla EmpikGo specjalną serię składającą się z ośmiu odcinków skupiających się na wierzeniach naszych przodków. Będę w nich opowiadał głównie o polskich diabłach, smokach i czarownicach, ale znajdzie się tam też trochę miejsca dla innych postaci tak popularnych w słowiańskim folklorze, o których nie mówiłem jeszcze w moim podcaście. Wszystkie materiały jakie znajdziecie w Słowiańskich Demonach na EmpikGo są więc nowe bądź stanowią bardzo obszerne rozwinięcie treści podejmowanych przeze mnie w podcaście.

Z okazji premiery podcastu mam dla Was specjalny kod, który daje Wam 30 dni darmowego słuchania i czytania w aplikacji Empik Go. Z kodem demony30 posłuchacie dedykowanej serii „Słowiańskich Demonów” bezpłatnie (i nie tylko). Pierwsze 5 odcinków można odsłuchać już teraz w aplikacji. Kolejne będą ukazywać się w każdy poniedziałek do 7 czerwca.

Kod możecie aktywować do 15.06. na stronie empik.com/gofree. Kod wyłącznie dla nowych użytkowników. Nie wymaga podpięcia karty, więc po okresie próbnym można zrezygnować bez ponoszenia żadnych kosztów.

Zapraszam!

Słowianie i ofiary z ludzi #21

O przedchrześcijańskich wierzeniach i rytuałach wiemy niestety niezmiernie mało o czym wspominałem już niejednokrotnie. Realia codziennego kultu czy skład boskiego panteonu, jeżeli takowy w ogóle istniał pozostają w dużej mierze w sferze domysłów. Osoby zainteresowane wierzeniami Słowian czasami zastanawiają się na ile prawdziwe są relacje o domniemanych ofiarach z ludzi jakie rzekomo składali swoim bogom. Czy faktycznie słowiańscy bogowie łaknęli ludzkiej krwi? Co mówi na ten temat archeologia oraz źródła z epoki? Postaram się to wyjaśnić w tym odcinku.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Anna, Iza, Marcin, Mateusz, Agata, Igor, Andrzej, Natalia

Mokosz i kult ziemi #20

Mokosz miała wszystkie cechy pradawnej Bogini-Matki. Była wilgotna dzięki swoim koneksjom z wodami nieba i ziemi, opiekowała się ziemią niczym grecka Demeter, przędła nie gorzej od rzymskich Parek. Mogła być bóstwem opiekuńczym kobiet, dzieci, narodzin i niektórych zwierząt, a jak już wspominałem wcześniej nie zdołała jej kompletnie wykorzenić nawet chrystianizacja. Joanna Hubbs, autorka głośnej w latach 80. lecz dość kontrowersyjnej książki o wpływie ludowego kultu ziemi i kobiecych bóstw na historię obecnej Rosji zwróciła uwagę, że do XIX-wieku na Rusi przetrwało powiedzenie: „Twoją pierwszą matką jest Maryja, drugą ziemia, a trzecią Twoja własna matka”.

Wspieraj na https://patronite.pl/slowianskie-demony

Subskrybuj i komentuj na YouTube

Patroni: Anna, Iza, Marcin, Mateusz, Agata, Igor